Zapobieganie sporom rodzic\u00f3w wp\u0142ywa nie tylko na ich relacje, ale te\u017c dzietno\u015b\u0107 i obronno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy wybucha wojna? Podobno wtedy, gdy co najmniej jedna ze stron uznaje, \u017ce wygra i nie op\u0142aca si\u0119 jej kompromis, bo zgarnie \u201eca\u0142\u0105 pul\u0119\u201d. Dlaczego niekt\u00f3rzy rodzice walcz\u0105 o monopol wychowawczo-opieku\u0144czy nad dzie\u0107mi, o pozbawienie mo\u017cliwo\u015bci ich wychowywania przez drugiego rodzica, mimo \u017ce oboje nadal chc\u0105 i mogliby dzieckiem si\u0119 zajmowa\u0107 w r\u00f3wnowa\u017cnym czasie? Poniewa\u017c co najmniej jedno z nich uzna\u0142o, \u017ce wygra w s\u0105dzie, a czasem nawet wie, \u017ce w innych sprawach w przypadku tzw. konfliktu rodzic\u00f3w s\u0105d tak orzek\u0142, \u017ce jedno ze \u201eskonfliktowanych\u201d rodzic\u00f3w taki monopol praktycznie uzyska\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Rodzic, d\u0105\u017c\u0105c do monopolu wychowawczego, a nawet do eliminacji drugiego rodzica z \u017cycia dziecka, przedstawia swoje uzasadnienie, np. twierdz\u0105c, \u017ce drugi rodzic stanowi dla dziecka wr\u0119cz zagro\u017cenie. Dlaczego jednak wyklucza\u0107 inne, mniej akceptowalne spo\u0142ecznie, mo\u017ce nawet ukrywane, ale skonkretyzowane powody?<\/p>\n\n\n\n
W jednym z materia\u0142\u00f3w dost\u0119pnych w sieci mec. Rafa\u0142 W\u0105worek wskaza\u0142, \u017ce \u201es\u0105dy rzadko orzekaj\u0105 opiek\u0119 naprzemienn\u0105, bo wtedy nie ma aliment\u00f3w\u201d (tekst \u201eZamachowska wsp\u00f3\u0142czuje alimenciarzom: Lektura obowi\u0105zkowa. Wstrz\u0105saj\u0105ce. Prawdziwe\u201d). Je\u015bli wi\u0119c brak opieki czasowo r\u00f3wnowa\u017cnej nad dzieckiem wi\u0105za\u0107 si\u0119 mo\u017ce z korzy\u015bciami jednego rodzica, jakie stanowi wy\u0142\u0105czne dysponowanie alimentami w got\u00f3wce, 800+ i ulg\u0105 podatkow\u0105, to \u2013 cho\u0107 w pewnym uproszczeniu \u2013 im mniejszy wymiar czasowy opieki rodzica zobowi\u0105zanego do aliment\u00f3w, tym wi\u0119ksza ich wysoko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W takiej sytuacji warto tym bardziej zniech\u0119ca\u0107 do konfliktu, by dane rozstrzygni\u0119cie nie okaza\u0142o si\u0119 (w percepcji strony) \u201enagrod\u0105\u201d za wywo\u0142anie lub eskalacj\u0119 konfliktu na zasadzie: jest konflikt, wi\u0119c nie mo\u017ce by\u0107 opieki czasowo r\u00f3wnowa\u017cnej, a zatem b\u0119d\u0105 wy\u017csze alimenty. Bo wtedy strona chc\u0105ca uzyska\u0107 monopol na dziecko z wi\u0119kszym prawdopodobie\u0144stwem taki konflikt wytworzy.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowy problem poruszy\u0142 pan Adam Golik w publikacji \u201eZgoda rodzic\u00f3w dla dobra dziecka\u201d (\u201eDziennik Gazeta Prawna\u201d z 2 kwietnia 2024). Chodzi o brak weryfikacji, na co rodzic uprawniony przeznacza \u015brodki z aliment\u00f3w na dziecko uzyskane od rodzica zobowi\u0105zanego w got\u00f3wce. O ile na etapie orzekania strona powodowa cz\u0119sto znosi do s\u0105du faktury, paragony, wylicza koszty, o tyle na etapie wydatkowania zas\u0105dzonych aliment\u00f3w pr\u00f3ba uzyskania jakiego\u015b sprawozdania, na co te \u015brodki zosta\u0142y przeznaczone, mo\u017ce napotka\u0107 op\u00f3r, wr\u0119cz zarzuty d\u0105\u017cenia do nieuzasadnionej kontroli.<\/p>\n\n\n\n
Gdy alimenty s\u0105 niewielkie albo druga strona nie daje przestrzeni dla w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiadczenia trafia na uzasadnione potrzeby dziecka, to ustalenie procedury alimentacji got\u00f3wkowej w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy weryfikacj\u0119 wydatkowania mo\u017ce nie by\u0107 konieczny.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli jednak alimenty s\u0105 znaczne lub zachowanie strony uprawnionej budzi w\u0105tpliwo\u015bci lub zobowi\u0105zana strona o to wnosi, to warto rozwa\u017cy\u0107 takie ukszta\u0142towanie sposobu realizacji \u015bwiadczenia alimentacyjnego, aby zwi\u0119kszy\u0107 gwarancje, \u017ce \u015brodki s\u0105 przeznaczane wy\u0142\u0105cznie na uzasadnione potrzeby dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Poza sprawozdawczo\u015bci\u0105, takim rozwi\u0105zaniem poprawiaj\u0105cym transparentno\u015b\u0107 alimentacji got\u00f3wkowej mog\u0142oby by\u0107 konto dziecka, o kt\u00f3rym tak\u017ce pisa\u0142 pan Adam Golik.<\/p>\n\n\n\n
Warto te\u017c rozwa\u017cy\u0107 skutki innej praktyki, czyli warunkowania orzekania opieki naprzemiennej lub r\u00f3wnowa\u017cnej obop\u00f3ln\u0105 zgod\u0105 rodzic\u00f3w. Poza zdaniem powa\u017cnych publicyst\u00f3w lub psycholog\u00f3w, \u017ce opieka naprzemienna \u0142agodzi konflikt (np. Magdalena Bajsarowicz, prawnik i psycholog s\u0105dowy, w podka\u015bcie \u201eOpieka naprzemienna a konflikt rodzic\u00f3w\u201d) warto te\u017c uwzgl\u0119dnia\u0107, \u017ce takim warunkowaniem zach\u0119camy rodzica d\u0105\u017c\u0105cego do \u201emonopolu na dziecko\u201d do wywo\u0142ania konfliktu, wedle opisanego ju\u017c mechanizmu.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie mo\u017cna by blokowa\u0107 konflikty powstaj\u0105ce na tle sporu o got\u00f3wk\u0119, z urz\u0119du zwi\u0119kszaj\u0105c prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce alimenty trafi\u0105 wy\u0142\u0105cznie na potrzeby dziecka, w\u0142a\u015bnie takim ukszta\u0142towaniem formy realizacji obowi\u0105zku alimentacyjnego<\/a>, aby minimalizowa\u0107 mo\u017cliwo\u015bci nadu\u017cy\u0107 strony uprawnionej do ich otrzymywania.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie s\u0105 przypadki, w kt\u00f3rych rodzic unika \u0142o\u017cenia na uzasadnione potrzeby dziecka, ale nie o takich tu mowa. Takim przypadkom warto zapobiega\u0107. A je\u015bli przyjdzie alimenty egzekwowa\u0107, to transparentne wykazanie, na co zosta\u0142y wydatkowane, mo\u017ce nawet sprzyja\u0107 poprawie postawy rodzica zobowi\u0105zanego, w\u0142a\u015bnie w kierunku ich zinternalizowanego, dobrowolnego uiszczania.<\/p>\n\n\n\n Eliminowanie okazji do konflikt\u00f3w w s\u0105dzie rodzinnym ma te\u017c szersze znaczenie. Przewodnicz\u0105cy Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania przy Narodowej Radzie Rozwoju prof. Andrzej Wa\u015bko wskaza\u0142: \u201e(\u2026) nie ma tak mocnego czynnika destruktywnego, niszcz\u0105cego \u017cycie dziecka czy m\u0142odego cz\u0142owieka wchodz\u0105cego w \u017cycie, rozwijaj\u0105cego si\u0119 jak konflikt wewn\u0105trz rodziny, najbli\u017cszych os\u00f3b, wi\u0119c tu trzeba upatrywa\u0107 przyczyny tego kryzysu samob\u00f3jczego\u201d.<\/p>\n\n\n\n