{"id":7871,"date":"2022-09-20T07:39:00","date_gmt":"2022-09-20T05:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/waworek.pl\/?p=7871"},"modified":"2025-12-04T07:40:59","modified_gmt":"2025-12-04T05:40:59","slug":"marcin-chalupka-alimenty-sposobem-kastracji-ekonomicznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/waworek.pl\/?p=7871&lang=pl","title":{"rendered":"Alimenty sposobem kastracji ekonomicznej"},"content":{"rendered":"\n

S\u0105dowe zmuszanie do p\u0142acenia na dziecko poni\u017ca rodzica, kt\u00f3ry chce na nie \u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czy dziecko mo\u017ce zosta\u0107 zak\u0142adnikiem swoistego alimentacyjnego niewolnictwa w\u0142asnego rodzica? Czy w trwaj\u0105cej dyskusji o przyczynach niskiej dzietno\u015bci bierzemy pod uwag\u0119 praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 w sprawach o alimenty jako zniech\u0119caj\u0105c\u0105 nie tylko do dodatkowej pracy, ale do posiadania (kolejnych) dzieci?<\/p>\n\n\n\n

Co jaki\u015b czas powraca dyskusja o wadach systemu alimentacji pieni\u0119\u017cnej. Z jednej strony niekt\u00f3re kobiety lub ich organizacje domagaj\u0105 si\u0119 dalszej automatyzacji ich przyznawania i kar za niep\u0142acenie, z drugiej pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz liczniejsze g\u0142osy wskazuj\u0105ce na systemowe nadu\u017cycia przy ich zas\u0105dzaniu.<\/p>\n\n\n\n

Swoje stanowiska publikuj\u0105 tak\u017ce prawnicy, np. mec. Rafa\u0142 W\u0105worek w lipcu tego roku postawi\u0142 tez\u0119: \u201eTaktyka horrendalnych \u017c\u0105da\u0144 w s\u0105dzie pop\u0142aca\u201d. Do\u0142\u0105cz\u0119 do tej ostatniej grupy dyskutant\u00f3w i powiem: Zabezpieczenie aliment\u00f3w to cz\u0119sto niszczenie zdolno\u015bci i gotowo\u015bci rodzica do utrzymywania swego dziecka bezpo\u015brednio.<\/p>\n\n\n\n

Problem zadawniony<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c 27 pa\u017adziernika 2016 r. w Warszawie s\u0119dzia Waldemar \u017burek twierdzi\u0142 (spisane ze s\u0142uchu, nieautoryzowane, zaznaczenie w\u0142asne, https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=dZxxKu07gmI ): \u201eJeszcze jedno, co zaobserwowa\u0142em. S\u0105 oczywi\u015bcie ojcowie, kt\u00f3rzy te\u017c tak\u0105 maj\u0105 mentalno\u015b\u0107: Je\u017celi s\u0105d da mi za wysokie alimenty, ja przestan\u0119 p\u0142aci\u0107, ja si\u0119 zatrudni\u0119 na czarno. Kto na tym traci, tracimy my wszyscy i te dzieci. Nast\u0119puje te\u017c zniech\u0119cenie do dziecka, je\u017celi ja mam tak zas\u0105dzone alimenty, \u017ce nie jestem w stanie u\u0142o\u017cy\u0107 sobie nast\u0119pnego, normalnego \u017cycia. Wi\u0119c b\u0119d\u0119 oszukiwa\u0142, pracowa\u0142 na czarno, kombinowa\u0142, przepisywa\u0142 maj\u0105tek na ca\u0142\u0105 rodzin\u0119, tak \u017ceby nic nie mie\u0107 i znowu traci na tym dziecko. Jest oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 ojc\u00f3w, kt\u00f3ra zak\u0142ada sobie nowe rodziny, bo cz\u0119sto traktuje je w kategoriach zast\u0119pczych. Je\u015bli ja nie widz\u0119 p\u00f3\u0142tora roku swojego dziecka i po prostu chodz\u0119 po \u015bcianach, to szukam sobie nowej rodziny, nowej partnerki, w perspektywie trac\u0105 moje dzieci z pierwszego zwi\u0105zku, bo matka jak je alienuje, to ja wtedy skupiam si\u0119 tylko na tym pierwszym dziecku i naprawd\u0119 konia z rz\u0119dem temu, kto p\u00f3\u017aniej jest w stanie to pogodzi\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W mediach trwa promocja wywi\u0105zywania si\u0119 z obowi\u0105zku alimentacyjnego<\/a> pod has\u0142em: alimenty to nie prezenty. Zbyt ma\u0142o jednak dyskusji, dlaczego tak wielu ojc\u00f3w unika ich p\u0142acenia.<\/p>\n\n\n\n

To nie prezenty<\/h2>\n\n\n\n

Przyczyny s\u0105 tylko dwie: nie chc\u0105 lub nie mog\u0105. Je\u015bli chcemy, apolitycznie i wr\u0119cz socjotechnicznie, z uwzgl\u0119dnieniem wiedzy socjobiologicznej, rozwi\u0105za\u0107 problem dzieci pozbawionych odpowiednich \u015brodk\u00f3w finansowych od rodzica, to musimy zacz\u0105\u0107 od analizy przyczyn. W przeciwnym razie b\u0119dziemy walczy\u0107 z problemem, jaki jednocze\u015bnie cz\u0119\u015bciowo sami generujemy. Po pierwsze, chronologicznie \u015bledz\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142o problemu, zapytajmy, dlaczego tak wiele kobiet wybiera na ojc\u00f3w m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej unikaj\u0105 odpowiedzialno\u015bci za finansowe potrzeby potomstwa. Albo raczej co mo\u017cemy zrobi\u0107, by kobiety (jako mo\u017ce zdaniem niekt\u00f3rych: bardziej odpowiedzialne, o lepszej intuicji, naturalnie troskliwe w sprawie dzieci) takich m\u0119\u017cczyzn lepiej rozpoznawa\u0142y i mog\u0142y ich nie wybiera\u0107 na ojc\u00f3w. Zapytajmy tak\u017ce, czy m\u0119\u017cczy\u017ani unikaj\u0105cy p\u0142acenia nie maj\u0105 podstaw, by obawia\u0107 si\u0119, czy \u0142o\u017c\u0105 na swoje potomstwo?<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, jaka jest motywacja m\u0119\u017cczyzn unikaj\u0105cych zas\u0105dzenia lub p\u0142acenia got\u00f3wkowych aliment\u00f3w. Nie zawsze jest ni\u0105 niech\u0119\u0107 do utrzymywania swego dziecka. Wielu ojc\u00f3w w pierwszej kolejno\u015bci chce je wsp\u00f3\u0142wychowywa\u0107, a nie jedynie \u201eop\u0142aca\u0107\u201d. Gdy im si\u0119 to uniemo\u017cliwia, buntuj\u0105 si\u0119, zw\u0142aszcza nie maj\u0105c pewno\u015bci, na co przeznaczane s\u0105 pieni\u0105dze, kt\u00f3rych osobi\u015bcie nie mog\u0105 wyda\u0107 na dzieci, bo zostaj\u0105 \u201ealimenciarzami\u201d albo \u201ebankomatami\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po trzecie, warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy potrzeby dziecka s\u0105 ustalane racjonalnie, czy instrumentalnie poprzez sztuczne zawy\u017canie wydatk\u00f3w (np. koszt\u00f3w \u201eleczenia\u201d, \u201ezaj\u0119\u0107 dodatkowych\u201d) na chwil\u0119, \u201epod orzeczenie\u201d danej kwoty, z kt\u00f3rej bez realnej kontroli nie tylko dziecko mo\u017ce potem korzysta\u0107. Dopiero gdy ustalimy, \u017ce ojciec m\u00f3g\u0142 wychowywa\u0107 i \u0142o\u017cy\u0107 osobi\u015bcie, a nie chce tego robi\u0107, a potem, \u017ce alimenty got\u00f3wkowe s\u0105 zasadnie ustalone \u2013 \u015bcigajmy za ich niep\u0142acenie z ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Pytanie na kogo spadaj\u0105 skutki b\u0142\u0119du w wyborze na rodzica osoby nieodpowiedzialnej finansowo, mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z pytaniem czy przenosz\u0105c je na osoby trzecie de facto nie promujemy takich os\u00f3b wyboru? Wspierajmy kobiety w egzekwowaniu um\u00f3w jakie zawar\u0142y a celem zabezpieczenia potrzeb finansowych dziecka, z potencjalnym ojcem, z jego rodzicami, szacuj\u0105c przewiduj\u0105c ryzyko nieodpowiedzialno\u015bci m\u0119\u017cczyzny. Je\u015bli np. kobieta nie potrafi uzyska\u0107 zabezpieczenia potrzeb finansowych dziecka zawczasu, a wybra\u0142a na ojca m\u0119\u017cczyzn\u0119 nieodpowiedzialnego, to mo\u017ce po pierwsze powinna j\u0105 wspiera\u0107 jej rodzina? Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c ubezpieczenia od wielu ryzyk. Dzi\u015b w ryzyko wyboru na ojca m\u0119\u017cczyzny nieodpowiedzialnego finansowo ponosi\u0107 w pewnej mierze tak\u017ce podatnik, np. poprzez \u015bwiadczenia socjalne czy fundusz alimentacyjny.<\/p>\n\n\n\n

Na co trafiaj\u0105 alimenty<\/h2>\n\n\n\n

Rozw\u00f3d nie powinien oznacza\u0107 automatycznego blokowania mo\u017cliwo\u015bci wychowywania dzieci przez kt\u00f3regokolwiek rodzica ani skazywania ojca na system alimentowo-widzeniowy. Tak jak przed rozwodem np. ojciec by\u0142 uprawniony do wsp\u00f3\u0142decydowania, na co wydatkowane s\u0105 \u015brodki przeznaczane przez niego lub (je\u015bli by\u0142a wsp\u00f3lno\u015b\u0107 maj\u0105tkowa) przez rodzic\u00f3w na potrzeby dzieci, tak i po rozwodzie mo\u017ce \u2013 je\u015bli tylko chce \u2013 nadal by\u0107 w pe\u0142nym wymiarze rodzicem. Gdyby\u015bmy zak\u0142adali, \u017ce od razu trzeba jednego z rodzic\u00f3w \u201eupo\u015bledzi\u0107 rodzicielsko\u201d, bo jest konflikt np. o kurtk\u0119, kt\u00f3r\u0105 trzeba kupi\u0107 dziecku, to zach\u0119camy jednego z nich \u2013 tego, kt\u00f3ry porozumienia nie chce \u2013 by taki konflikt wytworzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy rodzic p\u0142ac\u0105cy alimenty ma prawo oczekiwa\u0107 wykazania, na co zosta\u0142y wydane, cho\u0107by po to, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce na dziecko. To motywuje do ich p\u0142acenia. Ale przede wszystkim nie nale\u017cy orzeka\u0107 aliment\u00f3w \u201ez g\u00f3ry\u201d, je\u015bli rodzic \u0142o\u017cy i dalej chce \u0142o\u017cy\u0107 bezpo\u015brednio na potrzeby dziecka, to dlaczego odbiera\u0107 te pieni\u0105dze i przekazywa\u0107 do wy\u0142\u0105cznej dyspozycji drugiego rodzica? Wa\u017cne jest tak\u017ce pokazanie dziecku, \u017ce tak\u017ce np. tata kupuje ubrania, \u017cywno\u015b\u0107, op\u0142aca rozrywki czy us\u0142ugi. Je\u015bli s\u0105d nie pozwoli m\u0119\u017cczy\u017anie by\u0107 odpowiedzialnym ojcem, nie powinien si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce staje si\u0119 nieodpowiedzialnym. Je\u015bli ojciec zaczyna kojarzy\u0107 dziecko z nieuzasadnionym przymusem s\u0105dowoalimentacyjnym, to nie tylko niszczy pod\u015bwiadomie ich wi\u0119\u017a, ale r\u00f3wnie\u017c jego poczucie warto\u015bci, godno\u015bci. Uzasadnianie takiego orzeczenia zdaniem: \u201e\u0142o\u017cy, ale mo\u017ce przesta\u0107\u201d jest wytrychem przypominaj\u0105cym point\u0119 starego dowcipu, by ka\u017cdego m\u0119\u017cczyzn\u0119 s\u0105dzi\u0107 za gwa\u0142t bo \u201e\u2026te\u017c ma aparatur\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Da\u0107 dziecku czy tylko zabra\u0107 ojcu?<\/h2>\n\n\n\n

Wa\u017cne, by alimenty nie mog\u0142y by\u0107 narz\u0119dziem ekonomicznego niszczenia drugiego rodzica oraz by pewno\u015b\u0107 ich otrzymywania do r\u0119ki przez rodzica uprawnionego nie stanowi\u0142a zach\u0119ty do rozbijania rodzin, by przechwyci\u0107 samodzieln\u0105 kontrol\u0119 nad wydatkowaniem tych \u015brodk\u00f3w. By to osi\u0105gn\u0105\u0107 niekt\u00f3rzy pe\u0142nomocnicy by\u0107 mo\u017ce sztucznie eskaluj\u0105 konflikty mi\u0119dzy rodzicami, by potem przedstawia\u0107 jednego z nich jako konfliktowego, z kt\u00f3rym nie da si\u0119 porozumie\u0107 na \u017cadnej p\u0142aszczy\u017anie, wi\u0119c s\u0105d nie mo\u017ce nie przyzna\u0107 aliment\u00f3w, bo przecie\u017c z nim nie da si\u0119 dogada\u0107 co do zasadno\u015bci potrzeb dziecka. Nawet je\u015bli np. ojciec (bo to oni najcz\u0119\u015bciej obci\u0105\u017cani s\u0105 alimentami got\u00f3wkowymi) sam chcia\u0142by zaspokaja\u0107 uzasadnione potrzeby dziecka nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci bo albo dziecko jest od niego izolowane, albo cz\u0119sto przyjmuje si\u0119, \u017ce w ewentualnym sporze o zasadno\u015b\u0107 danego wydatku to matka b\u0119dzie mia\u0142a racj\u0119. Tak, jakby niekt\u00f3re kobiety nie mia\u0142y sk\u0142onno\u015bci do \u017cycia ponad stan, czy nie czyni\u0142y z wydatk\u00f3w na dziecko (np. ubrania, zabawki) przed\u0142u\u017cenia swej autoprezentacji, wbrew zaleceniom wychowawczym.<\/p>\n\n\n\n

Alimentacyjne „niewolnictwo”<\/h2>\n\n\n\n

Skoro rodzic p\u0142aci\u0142, p\u0142aci i chce p\u0142aci\u0107 dobrowolnie to zabezpieczanie lub orzekanie tej czy innej kwoty do r\u0105k drugiego rodzica powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 \u0142o\u017cenia bezpo\u015bredniego. W ten spos\u00f3b rodzic staje si\u0119 \u201eniewolnikiem alimentacyjnym\u201d, bo nie mo\u017ce robi\u0107 dobrowolnie tego co robi\u0142 i co chce dalej czyni\u0107 i co s\u0142u\u017cy dziecku. Takie \u201ekastrowanie\u201d ekonomiczne np. m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3remu zas\u0105dza si\u0119  alimenty w tej samej kwocie, kt\u00f3r\u0105 dobrowolnie \u0142o\u017cy regularnie na uzasadnione potrzeby dziecka, mo\u017ce powodowa\u0107, \u017ce kobieta tym bardziej go pod\u015bwiadomie nie szanuje. Przecie\u017c on do niczego nie jest jej potrzebny, potrzebne jest pa\u0144stwo i ewentualnie komornik. W m\u0119\u017cczy\u017anie za\u015b wytwarza samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 ju\u017c nie ojca, kt\u00f3ry ma motywacj\u0119, by zarabia\u0107 na potrzeby dziecka, a niewolnika alimentacyjnego. To mo\u017ce wr\u0119cz oddzia\u0142ywa\u0107 depresyjnie, niszczy\u0107 zdrowie, wp\u0119dza\u0107 w na\u0142ogi, czy wr\u0119cz prowadzi\u0107 do samob\u00f3jstw. De facto wi\u0119c nie s\u0142u\u017cy dziecku. Potem kobiety si\u0119 dziwi\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani trac\u0105 serce do dziecka, cho\u0107 oni cz\u0119sto musz\u0105 je w sobie zamrozi\u0107 by nie zwariowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto, u podstaw przekazywania do r\u0105k drugiego rodzica tego, co pierwszy \u0142o\u017cy dobrowolnie, le\u017cy by\u0107 mo\u017ce za\u0142o\u017cenie, \u017ce rodzic dominuj\u0105cy lepiej zna i zrealizuje uzasadnione potrzeby dziecka. To cz\u0119sto mo\u017ce by\u0107  nieprawda. Brak nadzoru np. rodzica \u201ekontaktowego\u201d nad wydatkowaniem zarobionych przez niego pieni\u0119dzy sprzyja\u0107 mo\u017ce nie tylko ryzyku nadu\u017cywania ich na inne cele, ale tak\u017ce zwyk\u0142ej nieefektywno\u015bci gospodarowania nimi. Wreszcie czy s\u0105dowe zmuszanie do aliment\u00f3w rodzica, kt\u00f3ry chce \u0142o\u017cy\u0107 bezpo\u015brednio, mo\u017ce by\u0107 odbierane jako poni\u017caj\u0105ce go w oczach nie tylko drugiego rodzica, ale przede wszystkim w oczach dziecka. To uczy je, \u017ce taki rodzic jest \u201egorszy\u201d. Dziecko ju\u017c nie postrzega go jako rodzica ale rodzaj niani, ma z nim widzenia jak z dalszym krewnym, co mo\u017ce wr\u0119cz powodowa\u0107 u tego rodzica depresj\u0119. Czasem powstaje niew\u0142a\u015bciwa zale\u017cno\u015b\u0107: w zamian za alimenty pozwala si\u0119 rodzicowi widzie\u0107 dziecko, ale ju\u017c nie pozwala wychowywa\u0107. Z czasem w\u0142asne dziecko mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 rodzicowi wy\u0142\u0105cznie z opresj\u0105, kt\u00f3rej sta\u0142o si\u0119 mimowolnym narz\u0119dziem. Czasem  m\u0119\u017cczyzna ucieka w inn\u0105 relacj\u0119, pr\u00f3buje poczyna\u0107 nowe dziecko, skoro tamtego \u201eju\u017c nie ma\u201d. Czasem popada w depresj\u0119, staje si\u0119 nieproduktywny, wr\u0119cz ci\u0119\u017carem dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Autor jest radc\u0105 prawnym, kanclerzem w Akademii Zamojskiej<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0105dowe zmuszanie do p\u0142acenia na dziecko poni\u017ca rodzica, kt\u00f3ry chce na nie \u0142o\u017cy\u0107. Czy dziecko mo\u017ce zosta\u0107 zak\u0142adnikiem swoistego alimentacyjnego niewolnictwa w\u0142asnego rodzica? Czy w trwaj\u0105cej dyskusji o przyczynach niskiej dzietno\u015bci bierzemy pod uwag\u0119 praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 w sprawach o alimenty jako zniech\u0119caj\u0105c\u0105 nie tylko do dodatkowej pracy, ale do posiadania (kolejnych) dzieci? Co jaki\u015b czas […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[46],"class_list":["post-7871","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo","tag-wywiad-w-rzeczpospolitej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7871"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7876,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7871\/revisions\/7876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}