{"id":7673,"date":"2010-09-21T21:32:23","date_gmt":"2010-09-21T21:32:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rafalw.local\/?p=7673"},"modified":"2021-10-16T21:33:38","modified_gmt":"2021-10-16T21:33:38","slug":"zeby-w-sadach-bylo-sprawniej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/waworek.pl\/?p=7673&lang=pl","title":{"rendered":"\u017beby w s\u0105dach by\u0142o sprawniej"},"content":{"rendered":"\n

Dlaczego i jakich zmian w procedurze karnej domagaj\u0105 si\u0119 s\u0119dziowie \u2013 t\u0142umacz\u0105 cz\u0142onkowie zarz\u0105du Stowarzyszenia S\u0119dzi\u00f3w Polskich Iustitia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Przekazany do Senatu obszerny projekt zmian w kodeksie post\u0119powania karnego uwzgl\u0119dnia do\u015bwiadczenia s\u0119dzi\u00f3w, na co dzie\u0144 borykaj\u0105cych si\u0119 z cz\u0119sto nielogicznymi przepisami, kt\u00f3re nie sprzyjaj\u0105 rozpoznaniu sprawy w rozs\u0105dnym terminie. Projekt wywo\u0142a\u0142 \u017cyw\u0105 dyskusj\u0119. Tu odniesiemy si\u0119 do kilku krytycznych uwag, kt\u00f3rych nie podzielamy z powod\u00f3w merytorycznych, nie za\u015b ze wzgl\u0119du na prze\u015bwiadczenie, \u017ce projekt jest idealny.<\/p>\n\n\n\n

Akt oskar\u017cenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyspieszeniu rozprawy ma s\u0142u\u017cy\u0107 zwolnienie prokuratora z odczytywania uzasadnienia aktu oskar\u017cenia, a nawet samych zarzut\u00f3w w sprawie obszernej, gdy strony o to nie wnosz\u0105, a otrzyma\u0142y akt oskar\u017cenia na pi\u015bmie.<\/p>\n\n\n\n

Marek Domagalski (\u201eRz\u201d z 27 lipca \u201eS\u0119dziowie proponuj\u0105 szybsze procesy karne\u201d) ocenia to krytycznie, pisz\u0105c \u201eprojektodawcy zapomnieli chyba o publiczno\u015bci i prasie na sali s\u0105dowej \u2013 wszak rozprawa nie jest tylko dla s\u0105du i stron\u201d. Wspiera go prof. Piotr Kruszy\u0144ski: \u201eTu akurat nic bym nie zmienia\u0142, jest wiele wa\u017cniejszych barier przed\u0142u\u017caj\u0105cych rozprawy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Obowi\u0105zek odczytania aktu oskar\u017cenia nie jest oczywi\u015bcie najwa\u017cniejszym problemem procedury karnej, ale jednym z wielu element\u00f3w przed\u0142u\u017caj\u0105cych post\u0119powanie, stosunkowo \u0142atwym do wyeliminowania. Niedawno prasa poda\u0142a, \u017ce akt oskar\u017cenia w sprawie tzw. afery pi\u0142karskiej obejmuje blisko 100 os\u00f3b, 800 zarzut\u00f3w i kilkaset stron. Samo jego odczytanie zajmie wi\u0119c oko\u0142o tygodnia po kilka godzin dziennie. Pytanie \u2013 po co? Dla publiczno\u015bci, kt\u00f3ra po godzinie wyjdzie z sali, je\u015bli wcze\u015bniej nie za\u015bnie? Dla medi\u00f3w, kt\u00f3re przygotuj\u0105 z ca\u0142ego zdarzenia materia\u0142 trwaj\u0105cy p\u00f3\u0142torej minuty, z czego odczytaniu aktu oskar\u017cenia po\u015bwi\u0119cone b\u0119dzie dziesi\u0119\u0107 sekund? Wolne \u017carty. Ani media, ani publiczno\u015b\u0107 nie b\u0119d\u0105 zainteresowane \u017cmudnym odczytywaniem aktu oskar\u017cenia trwaj\u0105cym siedem dni. Dla nich wystarczaj\u0105ca jest wiedza og\u00f3lna, \u017ce chodzi o \u201eustawianie\u201d mecz\u00f3w pi\u0142karskich. S\u0105d zna spraw\u0119, oskar\u017ceni i ich obro\u0144cy otrzymali odpis aktu oskar\u017cenia, wiedz\u0105 wi\u0119c doskonale, czego dotycz\u0105 zarzuty. Ten tydzie\u0144 odczytywania aktu oskar\u017cenia m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 przeznaczony na bardziej sensowne dzia\u0142ania, np. przes\u0142uchanie oskar\u017conych.<\/p>\n\n\n\n

Bez wulgaryzm\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inny zarzut stawiany projektowi dotyczy pozostawienia bez biegu pisma procesowego, kt\u00f3re zawiera s\u0142owa i zwroty wulgarne albo sformu\u0142owania obel\u017cywe wobec s\u0105du lub uczestnik\u00f3w post\u0119powania. Zamys\u0142 dyscyplinowania w ten spos\u00f3b uczestnik\u00f3w post\u0119powania skrytykowa\u0142 mec. Jacek Kondracki, znany warszawski adwokat: \u201ePoszczeg\u00f3lne osoby, w tym s\u0119dziowie, maj\u0105 r\u00f3\u017cne wyobra\u017cenie o tym, co jest obra\u017aliwe. Tymczasem do s\u0105du zwracaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 trudno\u015bci z pisaniem, wys\u0142owieniem si\u0119. Taka dba\u0142o\u015b\u0107 o powag\u0119 s\u0105du mo\u017ce narusza\u0107 ich prawa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cemy zgodzi\u0107 si\u0119 z takim pogl\u0105dem. Ka\u017cda osoba posiadaj\u0105ca umiej\u0119tno\u015b\u0107 pisania doskonale wie, kiedy chce obrazi\u0107 s\u0105d, a kiedy wyrazi\u0107 tylko odmienn\u0105 ocen\u0119 bez u\u017cywania s\u0142\u00f3w wulgarnych i obra\u017aliwych. Czy naprawd\u0119 musimy godzi\u0107 si\u0119 na to, aby wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej wydawa\u0142 organ zniewa\u017cany i poni\u017cany? Czy ju\u017c zatar\u0142y si\u0119 nam w pami\u0119ci zdarzenia podczas posiedzenia przed S\u0105dem Najwy\u017cszym w przedmiocie wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w prezydenta RP, kiedy to s\u0119dziowie musieli opu\u015bci\u0107 sal\u0119 pod naporem agresji s\u0142ownej dw\u00f3ch niezadowolonych wyborc\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

Wys\u0142ucha\u0107 wyroku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sporo kontrowersji wzbudzi\u0142 sugerowany wym\u00f3g obecno\u015bci stron podczas og\u0142oszenia wyroku i wp\u0142yw nieobecno\u015bci na zasady wnoszenia odwo\u0142ania od orzeczenia. Adwokat Rafa\u0142 W\u0105worek stwierdza: \u201eMo\u017ce w mie\u015bcie powiatowym, gdzie jest jeden ma\u0142y s\u0105d, adwokat da rad\u0119 stawia\u0107 si\u0119 na ka\u017cdy wyrok, ale np. w Warszawie, gdzie pe\u0142nomocnik musi przemieszcza\u0107 si\u0119 z s\u0105du z jednego kra\u0144ca miasta na drugi, taki wym\u00f3g znacznie utrudni obron\u0119 klient\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n

A my pytamy, czy obrona klienta, nawet z urz\u0119du, jest charytatywna? Czy stanowi cz\u0119\u015b\u0107 zawodowych obowi\u0105zk\u00f3w adwokata, za kt\u00f3re pobiera si\u0119 wynagrodzenie? Nie przekonuje t\u0142umaczenie o trudno\u015bciach z przemieszczaniem si\u0119 czy wielko\u015bci\u0105 miasta. Na rozprawie co do zasady mo\u017cna by\u0107, a podczas og\u0142oszenia wyroku ju\u017c nie? Skoro tak, mo\u017ce wzorem adwokat\u00f3w s\u0119dzia r\u00f3wnie\u017c przeka\u017ce wyrok sekretarce do odczytania, a sam sp\u0119dzi czas w przyjemniejszy spos\u00f3b? Nieobecno\u015b\u0107 stron podczas og\u0142oszeniu wyroku godzi w powag\u0119 s\u0105du. Stawiennictwo stron na ten niezwykle istotny moment procesu ma przede wszystkim znaczenie dla zrozumienia przyczyn, dla kt\u00f3rych takie a nie inne orzeczenia zosta\u0142o wydane. Wys\u0142uchanie uzasadnienia i poznanie przyczyn, kt\u00f3rymi s\u0105d kierowa\u0142 si\u0119 przy wydawaniu wyroku mo\u017ce zadecydowa\u0107 o tym, czy b\u0119dzie on skar\u017cony, czy te\u017c nie, jak te\u017c spowodowa\u0107, \u017ce odwo\u0142anie b\u0119dzie bardziej merytoryczne.<\/p>\n\n\n\n

Z tych to przyczyn projekt Iustitii przewiduje sankcj\u0119 za niestawiennictwo strony na og\u0142oszeniu wyroku. Sprowadza si\u0119 ona do tego, \u017ce termin na wniesienie apelacji b\u0119dzie liczony od momentu og\u0142oszenia wyroku, a nie dor\u0119czenia stronie jego uzasadnienia, co zmusza\u0142oby j\u0105 do pisania apelacji niejako w ciemno.<\/p>\n\n\n\n

Kwestia uzasadnienia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podnoszony w kontek\u015bcie tej propozycji zarzut, \u017ce cz\u0119sto ustne uzasadnienie jest niezgodne z tym sporz\u0105dzonym na pi\u015bmie, idzie zbyt daleko. Niew\u0105tpliwie jest ono bardziej skr\u00f3towe ni\u017c pisemne, jednak praktyka taka jest zgodna z przepisami, bo ustne uzasadnienie powinno zawiera\u0107 najwa\u017cniejsze motywy rozstrzygni\u0119cia s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny argument przeciwko tej propozycji, o kt\u00f3rym pisze adw. Bart\u0142omiej Owczarek, \u017ce s\u0119dzia b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zapozna\u0107 z argumentacj\u0105 strony skar\u017c\u0105cej, zanim jeszcze sporz\u0105dzi uzasadnienie, jest zarzutem chybionym. Przecie\u017c ju\u017c w toku procesu, a szczeg\u00f3lno\u015bci podczas m\u00f3w ko\u0144cowych, wida\u0107, jakie jest stanowisko stron zar\u00f3wno co do poszczeg\u00f3lnych dowod\u00f3w, oceny winy, kary i innych rozstrzygni\u0119\u0107, jakie mog\u0105 by\u0107 zawarte w wyroku.<\/p>\n\n\n\n

Art. 424 k.p.k. jasno wytycza ramy uzasadnienia i nie daje mo\u017cliwo\u015bci polemiki z ewentualn\u0105 apelacj\u0105. To w post\u0119powaniu odwo\u0142awczym s\u0105d drugiej instancji ma obowi\u0105zek ustosunkowania si\u0119 do zarzut\u00f3w stron. Nie widz\u0119 w tym rozwi\u0105zaniu jakiegokolwiek naruszenia prawa stron polegaj\u0105cego na stawianiu jednych w lepszej sytuacji, a innych w gorszej. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce po z\u0142o\u017ceniu \u015brodka odwo\u0142awczego wraz z uzasadnieniem strona przeciwna dostaje jego odpis oraz mo\u017ce si\u0119 do niego odnie\u015b\u0107 zar\u00f3wno na pi\u015bmia jak i ustnie w toku post\u0119powania odwo\u0142awczego.<\/p>\n\n\n\n

Prawo do obrony<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pan W\u0142odzimierz M\u0142ynarski, radca prawny ze S\u0142ubic, twierdzi w skierowanym do nas li\u015bcie m. in., \u017ce nasze propozycje maj\u0105 maskowa\u0107 nieudolno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w i narusza\u0107 prawo do obrony. Jako przyk\u0142ady takich rozwi\u0105za\u0144 podaje zobowi\u0105zanie oskar\u017conego do z\u0142o\u017cenia wyja\u015bnie\u0144 na pocz\u0105tku rozprawy, obowi\u0105zek informowania przez niego o aresztowaniu w innej sprawie, prowadzenie sprawy pod nieobecno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych z jego obro\u0144c\u00f3w, rozpoznawanie za\u017cale\u0144 przez s\u0105d w sk\u0142adzie jednoosobowym oraz do\u0142\u0105czanie do aktu oskar\u017cenia jego zapisu elektronicznego.<\/p>\n\n\n\n

Prawo do obrony jest prawem oskar\u017conego, a nie jego obowi\u0105zkiem, i nie powinno by\u0107 nadu\u017cywane w celu parali\u017cowania procesu karnego, a tak si\u0119, niestety, dzieje. Cz\u0119sto jest bowiem tak, \u017ce oskar\u017cony \u015bwiadomie unika stawiennictwa w s\u0105dzie, nie odbieraj\u0105c wezwa\u0144, unikaj\u0105c doprowadze\u0144, zmieniaj\u0105c miejsce pobytu, co cz\u0119sto na wiele miesi\u0119cy, a nawet lat, parali\u017cuje rozpocz\u0119cie procesu.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie prawem oskar\u017conego jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustanowienia trzech obro\u0144c\u00f3w i nikt nie zamierza oskar\u017conych go pozbawia\u0107. Adwokaci powinni jednak wykonywa\u0107 rzetelnie swoje obowi\u0105zki, a nie np. przez nieobecno\u015b\u0107 jednego z nich parali\u017cowa\u0107 kolejne rozprawy, bo akurat nie stawi\u0142 si\u0119 ten, kt\u00f3ry by\u0142 odpowiedzialny za przygotowanie danego elementu linii obrony, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 przedmiotem post\u0119powania na konkretnym terminie rozprawy (np. wys\u0142uchanie bieg\u0142ego). Przyk\u0142ady takiego zachowania znam, niestety, z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

Za\u017calenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ograniczenie sk\u0142adu s\u0105du rozpoznaj\u0105cego za\u017calenia z trzech do jednej osoby spowoduje, \u017ce rozpoznanie spraw w II instancji b\u0119dzie szybsze i wydajniejsze ni\u017c obecnie, gdy konieczne jest zebranie sk\u0142adu trzyosobowego. Do\u0142\u0105czanie aktu oskar\u017cenia w formie elektronicznej w prosty spos\u00f3b zaoszcz\u0119dzi pracy sekretariatom s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Celem tej propozycji nie jest wygoda s\u0119dziego, kt\u00f3ry mia\u0142by w uzasadnieniu wyroku bezmy\u015blnie i automatycznie kopiowa\u0107 tezy z uzasadnienia aktu oskar\u017cenia. W sprawach skomplikowanych i obszernych, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje wielu oskar\u017conych, akt oskar\u017cenia w cz\u0119\u015bci zawieraj\u0105cej dane personalne oraz stawiane im zarzuty obejmuje niejednokrotnie kilkadziesi\u0105t, a nawet kilkaset stron. Dane te musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w komparycji wyroku, gdzie s\u0105d wymienia kto i o co jest oskar\u017cony. W przypadku uzyskania aktu oskar\u017cenia w formie elektronicznej mo\u017cna t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 po prostu powieli\u0107. Rozwi\u0105zanie takie nie zagra\u017ca prawu do rzetelnego procesu, jest to jedynie u\u0142atwienie techniczne.<\/p>\n\n\n\n

Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce niekt\u00f3re rozwi\u0105zania projektu zmian w procedurze karnej przedstawionego przez \u201eIustiti\u0119\u201d wzbudzaj\u0105 kontrowersje. Wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce projekt ten b\u0119dzie przedmiotem prac w\u0142a\u015bciwej komisji senackiej, w trakcie kt\u00f3rych zar\u00f3wno teoretycy prawa, jak i praktycy b\u0119d\u0105 mogli wyrazi\u0107 swoje stanowisko, a ich wynikiem b\u0119d\u0105 zmiany, kt\u00f3re przyczyni\u0105 si\u0119 do sprawniejszego prowadzenia proces\u00f3w karnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego i jakich zmian w procedurze karnej domagaj\u0105 si\u0119 s\u0119dziowie \u2013 t\u0142umacz\u0105 cz\u0142onkowie zarz\u0105du Stowarzyszenia S\u0119dzi\u00f3w Polskich Iustitia Przekazany do Senatu obszerny projekt zmian w kodeksie post\u0119powania karnego uwzgl\u0119dnia do\u015bwiadczenia s\u0119dzi\u00f3w, na co dzie\u0144 borykaj\u0105cych si\u0119 z cz\u0119sto nielogicznymi przepisami, kt\u00f3re nie sprzyjaj\u0105 rozpoznaniu sprawy w rozs\u0105dnym terminie. Projekt wywo\u0142a\u0142 \u017cyw\u0105 dyskusj\u0119. Tu odniesiemy si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[46],"class_list":["post-7673","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo","tag-wywiad-w-rzeczpospolitej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7673"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7675,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7673\/revisions\/7675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}