{"id":7646,"date":"2010-09-06T21:09:22","date_gmt":"2010-09-06T21:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/rafalw.local\/?p=7646"},"modified":"2021-10-16T21:10:03","modified_gmt":"2021-10-16T21:10:03","slug":"rozwod-nie-moze-byc-walka-o-pieniadze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/waworek.pl\/?p=7646&lang=pl","title":{"rendered":"Rozw\u00f3d nie mo\u017ce by\u0107 walk\u0105 o pieni\u0105dze"},"content":{"rendered":"\n

Rozmowa z Rafa\u0142em W\u0105workiem, adwokatem, wiceprezesem Stowarzyszenia Centrum Praw Ojca i Dziecka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Czy dokonana rok temu (13 czerwca 2009 r.) ,,rewolucja\u201d w kodeksie rodzinnym i opieku\u0144czym u\u0142atwi\u0142a rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w rodzinnych przy rozwodzie? Mam na my\u015bli zw\u0142aszcza te dotycz\u0105ce dzieci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rafa\u0142 W\u0105worek:<\/strong> Niestety, nie. Zmiana art. 58 kodeksu rodzinnego znacznie pogorszy\u0142a sytuacj\u0119 ojc\u00f3w. Przez dziesi\u0105tki lat z regu\u0142y s\u0105dy przyznawa\u0142y w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 obojgu rodzicom. Po zmianach takie rozstrzygni\u0119cie jest traktowane przez s\u0105d jako \u201cnagroda\u201d za porozumienie rodzic\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci spraw rozwodowych matka jest \u017ale nastawiona do ojca dziecka i odmawia zawarcia stosownego porozumienia (w Warszawie ponad 70 proc. rozwod\u00f3w jest z pow\u00f3dztwa \u017cony). To powoduje, \u017ce w\u0142adza rodzicielska pozostaje wy\u0142\u0105cznie przy \u017conie. Nierzadko uzyskanie zgody na porozumienie o wsp\u00f3lnym wykonywaniu w\u0142adzy rodzicielskiej ma podtekst finansowy.<\/p>\n\n\n\n

Chce pan powiedzie\u0107, \u017ce prawo zach\u0119ca do finansowego szanta\u017cu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zn\u00f3w musz\u0119 powiedzie\u0107: niestety. To, komu b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0107 w\u0142adza rodzicielska, jest w polskich warunkach niezmiernie istotne, gdy\u017c w praktyce (dost\u0119p do dokumentacji medycznej, informacje ze szko\u0142y, za\u0142atwianie spraw w urz\u0119dach) zadawane jest pytanie: komu przys\u0142uguje w\u0142adza rodzicielska? Je\u017celi pada odpowied\u017a, \u017ce matce, to urz\u0119dnik\u00f3w nie przekonuje informacja, \u017ce ojciec ma te\u017c w\u0142adz\u0119 \u2013 ograniczon\u0105 do tych w\u0142a\u015bnie spraw. Odmawiaj\u0105 podj\u0119cia czynno\u015bci do czasu przedstawienia zgody s\u0105du rodzinnego. Tak wi\u0119c nawet ta ograniczona w\u0142adza rodzicielska jest pozorna.<\/p>\n\n\n\n

Widz\u0119, \u017ce najwa\u017cniejsza jest w\u0142adza rodzicielska, ale kodeks u\u017cywa jeszcze takich poj\u0119\u0107, jak opieka, piecza, kontakty. Chyba trudno si\u0119 porusza\u0107 w tej nomenklaturze nawet prawnikowi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Owszem. Tym bardziej \u017ce ich zakres jest cz\u0119sto nieostry. W\u0142adza rodzicielska z natury przys\u0142ugiwa\u0107 powinna obojgu rodzicom z racji pocz\u0119cia wsp\u00f3lnego dziecka. Manipulowanie uprawnieniami wynikaj\u0105cymi z tej w\u0142adzy wprowadza nieporz\u0105dek prawny, a w istocie chodzi o to, z kim ma dziecko mieszka\u0107. Na dwa miejsca zamieszania dziecka nie zgadza si\u0119 art. 26 kodeksu cywilnego. Tymczasem s\u0105 kraje, w kt\u00f3rych jest to mo\u017cliwe (Francja). Tam dziecko mieszka po rozwodzie rodzic\u00f3w z jednym i drugim.<\/p>\n\n\n\n

Czy pozwala to unikn\u0105\u0107 spor\u00f3w o w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To kuriozum, \u017ce w polskim prawie rodzinnym nie istnieje ochrona stabilizacji \u017cycia dziecka. Prowadzi to do tego, \u017ce matka, wyprowadzaj\u0105c si\u0119 np. do kochanka i zabieraj\u0105c dziecko, dzia\u0142a zgodnie z prawem. S\u0105dy rozpoznaj\u0105 wnioski ojc\u00f3w o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka w dotychczasowym miejscu po roku od wniesienia, a potem ustalaj\u0105, \u017ce dziecko ju\u017c si\u0119 przyzwyczai\u0142o. Nasze dzieci w praktyce wychowuj\u0105 kochankowie by\u0142ych \u017con \u2013 skar\u017c\u0105 si\u0119 ojcowie. Ojciec dostaje dwie godziny kontakt\u00f3w na tydzie\u0144, a kochanek \u017cony ma reszt\u0119.<\/p>\n\n\n\n

We Francji samowolna zmiana miejsca zamieszkania dziecka jest traktowana jako porwanie. S\u0105d daje matce dwa tygodnie na powr\u00f3t dziecka do domu pod rygorem pozbawienia w\u0142adzy rodzicielskiej. Jest to ze wszech miar uzasadnione, gdy\u017c dla dziecka dom to jego ca\u0142y ma\u0142y \u015bwiat, z kt\u00f3rym jest silnie psychicznie zwi\u0105zany.<\/p>\n\n\n\n

Ojciec (czasem bywa, \u017ce matka) ma od roku przynajmniej szerzej zagwarantowane kontakty z dzieckiem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nawet wprowadzona rok temu tzw. opieka naprzemienna sprowadza si\u0119 tylko do kontakt\u00f3w, gdy\u017c dziecko i tak pozostaje przy matce. Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce porozumienia, o kt\u00f3rych mowa w art. 58, nagminnie s\u0105 nierespektowane, a za ich przestrzeganie by\u0142e \u017cony domagaj\u0105 si\u0119 dodatkowych pieni\u0119dzy. Nie jest to zatem opieka naprzemienna, zak\u0142ada bowiem fikcj\u0119, \u017ce rodzice zawarli porozumienie co do wykonywania opieki. Gdyby jednak byli zdolni wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, nie dosz\u0142oby do sprawy rozwodowej, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 do zaognienia konfliktu. Dlatego ustawodawca powinien realnie za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce opieka wsp\u00f3lna powinna by\u0107 orzekana na wniosek cho\u0107by jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w. Organizacje feministyczne nie powinny obawia\u0107 si\u0119 takiego rozwi\u0105zania, gdy\u017c nie wszyscy ojcowie b\u0119d\u0105 chcieli korzysta\u0107 ze wsp\u00f3lnego wychowywania dziecka \u2013 wystarczy im regularny kontakt. Wsp\u00f3lne wychowywanie interesuje jednak najbardziej \u015bwiadomych ojc\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni za to by\u0107 przez ustawodawc\u0119 nagradzani, a nie karani uzale\u017cnieniem opieki naprzemiennej od zgody skonfliktowanej matki.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce kontakty z dalsz\u0105 rodzin\u0105 lepiej s\u0105 ukszta\u0142towane?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wprawdzie wprost zapisano uprawnienie dalszej rodziny do kontakt\u00f3w z dzie\u0107mi, jednak pod warunkiem, \u017ce wcze\u015bniej sprawowa\u0142a sta\u0142\u0105 piecz\u0119 nad dzieckiem. Oznacza to, \u017ce warunkiem przyznania babci czy dziadkowi kontaktu z wnuczkiem jest to, czy dziecko u nich wcze\u015bniej nocowa\u0142o. To niepotrzebny przepis. Zamiast u\u0142atwia\u0107, utrudnia kontakty. Wcze\u015bniej te kwestie wystarczaj\u0105co regulowa\u0142 przepis, \u017ce \u201cje\u017celi dobro dziecka jest zagro\u017cone, s\u0105d opieku\u0144czy wyda odpowiednie zarz\u0105dzenie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

A same rozwody: jakie zarzuty padaj\u0105? Zdrada, bo chyba niezgodno\u015b\u0107 charakteru, jak przeczyta\u0142em w uzasadnieniu jednego z wyrok\u00f3w, nie wystarczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Procesy rozwodowe sta\u0142y si\u0119 polem walki o dziecko, ale i o win\u0119 drugiego ma\u0142\u017conka, gdy\u017c wina wy\u0142\u0105czna w rozk\u0142adzie pozwala na sp\u0119dzenie reszty \u017cycia na garnuszku by\u0142ego ma\u0142\u017conka. Mimo \u017ce poza ekstremalnymi przypadkami wina w rozk\u0142adzie le\u017cy w r\u00f3\u017cnych proporcjach po obu stronach. Niekt\u00f3rzy pe\u0142nomocnicy, by osi\u0105gn\u0105\u0107 taki wyrok, wykazuj\u0105 si\u0119 ogromn\u0105 pomys\u0142owo\u015bci\u0105. Uciekaj\u0105 si\u0119 nawet do rzucania bezpodstawnych oskar\u017ce\u0144 o pedofili\u0119. Istniej\u0105 nawet wyspecjalizowane kancelarie adwokackie. Na internetowych forach kobiecych pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje, kt\u00f3re adwokatki dobrze te sprawy \u201cza\u0142atwiaj\u0105\u201d. Wielu s\u0119dzi\u00f3w z ma\u0142ym do\u015bwiadczeniem wskutek go\u0142os\u0142ownych pom\u00f3wie\u0144 matek uniemo\u017cliwia ojcom kontakty z dzieckiem. Dochodzi nast\u0119pnie do molestowania psychicznego dzieci na przes\u0142uchaniach: w prywatnych gabinetach, w rodzinnych o\u015brodkach diagnostyczno-konsultacyjnych. Dzieci wpychane s\u0105 wr\u0119cz w \u015bwiat perwersji seksualnych przez pytania w rodzaju: widzia\u0142a\u015b siusiaka tatusia, jaki by\u0142, a widzia\u0142a\u015b jak tata robi\u0142 kup\u0119?<\/p>\n\n\n\n

Zadaj\u0105 je chyba specjali\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jako specjali\u015bci wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto niedo\u015bwiadczone psycholo\u017cki, kt\u00f3re potrafi\u0105 z faktu, \u017ce dziecko narysowa\u0142o czerwonym kolorem tat\u0119, wysnu\u0107 wniosek, \u017ce dosz\u0142o do molestowania. Zdarzaj\u0105 si\u0119 kary wieloletniego wi\u0119zienia wy\u0142\u0105cznie na podstawie takich spekulacyjnych opinii. Wok\u00f3\u0142 tego powsta\u0142 dobrze prosperuj\u0105cy tzw. psychobiznes \u2013 gabinety psychologiczne i fundacje, do kt\u00f3rych kierowane s\u0105 matki cynicznie d\u0105\u017c\u0105ce do wyeliminowania ojca z \u017cycia dziecka. Nawet je\u017celi wielokrotnie badania wyklucz\u0105 pedofili\u0119, nie zniweluje to szkody wyrz\u0105dzonej psychice dziecka. A s\u0105dy nagminnie umarzaj\u0105 sprawy o pom\u00f3wienie, stwierdzaj\u0105c, \u017ce \u201cdobra\u201d matka mia\u0142a prawo mie\u0107 podejrzenia.<\/p>\n\n\n\n

Jak to jest w innych krajach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Praktyka jest odmienna. Spotka\u0142em si\u0119 np. w orzecznictwie francuskim z sytuacjami orzekania bezwzgl\u0119dnego wi\u0119zienia dla matek pomawiaj\u0105cych ojc\u00f3w nawet nie o pedofili\u0119, ale o \u201czwyk\u0142e\u201d zn\u0119canie si\u0119. W Polsce znam taki przypadek z Gorzowa Wielkopolskiego, ale jak wiadomo jedna jask\u00f3\u0142ka wiosny nie czyni. Nale\u017ca\u0142oby wprowadzi\u0107 \u015bciganie na wniosek pomawianych. Zosta\u0142by w ten spos\u00f3b ukr\u00f3cony proceder tworzenia zarzut\u00f3w oko\u0142orozwodowych maj\u0105cych na celu udowodnienie za wszelk\u0105 cen\u0119 winy, a szkodz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie dziecku.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi orzekanie o winie robi tyle z\u0142ego, mo\u017ce to jej znaczenie nale\u017ca\u0142oby pomniejszy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, dla zapewnienia szybko\u015bci sprawy rozwodowej i unikni\u0119cia zaogniania konflikt\u00f3w przez eskalacje oskar\u017ce\u0144 nale\u017cy moim zdaniem zrezygnowa\u0107 z orzekania o winie, a kwestie roszcze\u0144 finansowych by\u0142ych ma\u0142\u017conk\u00f3w przenie\u015b\u0107 do odr\u0119bnych post\u0119powa\u0144 alimentacyjnych. Proces rozwodowy nie mo\u017ce by\u0107 wyniszczaj\u0105c\u0105 bitw\u0105, a w rzeczywisto\u015bci walk\u0105 o pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n

Czym uzasadni\u0107 powierzanie opieki w bodaj 97 proc. przypadk\u00f3w matkom?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trudno to uzasadni\u0107 jakimikolwiek przes\u0142ankami medycznymi lub naukowymi. Ta niekorzystna dla ojc\u00f3w praktyka musi mie\u0107 swoje \u017ar\u00f3d\u0142a gdzie indziej.<\/p>\n\n\n\n

Atmosfer\u0119 w s\u0105dach rodzinnych obrazuje chyba nie\u017ale porozwieszany w ca\u0142ym S\u0105dzie Rejonowym dla Warszawy Woli plakat przedstawiaj\u0105cy pobit\u0105 kobiet\u0119 i umi\u0119\u015bnionego m\u0119\u017cczyzn\u0119 oraz dystrybuowana w sekretariacie s\u0105du rodzinnego broszura Centrum Praw Kobiet zawieraj\u0105ca informacj\u0119, \u017ce w 1\/3 ma\u0142\u017ce\u0144stw dochodzi do gwa\u0142t\u00f3w. Tajemnic\u0105 poliszynela jest, \u017ce orzeczenia w sprawach rodzinnych wydawane s\u0105 nie przez s\u0105dy, lecz przez RODK. To sytuacja skandaliczna \u2013 nie do\u015b\u0107, \u017ce o\u015brodki te nie maj\u0105 \u017cadnego zakotwiczenia w przepisach (nie s\u0105 instytutami naukowo-badawczymi), to jeszcze ich opinie s\u0105 stronnicze, w 95 proc. antyojcowskie. Z\u0142a ocena dzia\u0142alno\u015bci tych o\u015brodk\u00f3w zosta\u0142a potwierdzona m.in. w raporcie z grudnia 2009 r. przygotowanym na zlecenie Fundacji Batorego. Nie pozostawi\u0142 on na nich suchej nitki, nie zosta\u0142y jednak do tej pory zlikwidowane.<\/p>\n\n\n\n

Jest chyba jednak w sporach o dziecko pole do kompromisu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Owszem. Nie powinno budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dwuletni\u0105 dziewczynk\u0119 nale\u017cy odda\u0107 matce, ale odmowa powierzenia wychowania dziesi\u0119cioletniego syna ojcu, mimo jego zdecydowanej woli, wyrz\u0105dzi z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 ch\u0142opcu wchodz\u0105cemu w wiek nastoletni ogromne szkody psychiczne. Niech jednak decyzje w tych sprawach podejmuj\u0105 s\u0105dy rodzinne. Dlaczego 28-letnia pani pedagog z dyplomem nieznanej szko\u0142y ma lepiej oceni\u0107 sytuacj\u0119 dziecka ni\u017c s\u0119dzia ze sta\u017cem?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z Rafa\u0142em W\u0105workiem, adwokatem, wiceprezesem Stowarzyszenia Centrum Praw Ojca i Dziecka Czy dokonana rok temu (13 czerwca 2009 r.) ,,rewolucja\u201d w kodeksie rodzinnym i opieku\u0144czym u\u0142atwi\u0142a rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w rodzinnych przy rozwodzie? Mam na my\u015bli zw\u0142aszcza te dotycz\u0105ce dzieci. Rafa\u0142 W\u0105worek: Niestety, nie. Zmiana art. 58 kodeksu rodzinnego znacznie pogorszy\u0142a sytuacj\u0119 ojc\u00f3w. Przez dziesi\u0105tki lat z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[46],"class_list":["post-7646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo","tag-wywiad-w-rzeczpospolitej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7646"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7648,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7646\/revisions\/7648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}