{"id":7639,"date":"2011-06-07T21:03:10","date_gmt":"2011-06-07T21:03:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rafalw.local\/?p=7639"},"modified":"2021-10-16T21:04:38","modified_gmt":"2021-10-16T21:04:38","slug":"przedwyborcza-demolka-malzenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/waworek.pl\/?p=7639&lang=pl","title":{"rendered":"Przedwyborcza demolka ma\u0142\u017ce\u0144stwa"},"content":{"rendered":"\n

Konsekwencj\u0105 zmian by\u0142oby nie tyle sformalizowanie konkubinatu, ile powa\u017cne zdeprecjonowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re jest elementem \u0142adu spo\u0142ecznego \u2013 pisze publicysta prawny \u201eRzeczpospolitej\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Jaki sens ma podwa\u017canie statusu ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 a jest ich dzi\u015b w Polsce 9 milion\u00f3w \u2013 po to, by wzmocni\u0107 uprawnienia kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy nieformalnych zwi\u0105zk\u00f3w? Nie wiadomo zreszt\u0105, ile z nich w og\u00f3le chcia\u0142oby sformalizowania, a tego przecie\u017c dotyczy SLD-owski projekt ustawy o zwi\u0105zkach partnerskich.<\/p>\n\n\n\n

Nie pierwszy to taki projekt w Polsce. Ten jest zreszt\u0105 do\u015b\u0107 skromny i ju\u017c wywo\u0142a\u0142 g\u0142osy krytyczne. Dlaczego nic nie m\u00f3wi o \u015blubie czy rozwodzie partnerskim, o wierno\u015bci partnerskiej itp.? Rzecz w tym, \u017ce zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 we\u0144 Donald Tusk, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce SLD-owski projekt mo\u017cna \u201ewzi\u0105\u0107 na tapet\u0119” jako jeden z pierwszych w przysz\u0142ej kadencji Sejmu. \u017be jest got\u00f3w do dyskusji, nie chcia\u0142by tylko, \u017ceby by\u0142a to \u201ewrzutka wyborcza”, wi\u0119c daje sobie kilka miesi\u0119cy, aby te kwestie spokojnie i precyzyjnie uregulowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czy jednak premier wie, czemu ma s\u0142u\u017cy\u0107 projekt, bo na pewno nie legalizacji zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich. W Polsce nie ma podziemia partnerskiego, nie ma wi\u0119c co legalizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Podkopanie spo\u0142ecznego \u0142adu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Celem ustawy \u2013 napisano w uzasadnieniu \u2013 jest uregulowanie sytuacji prawnej i maj\u0105tkowej os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105zkach nieformalnych, bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 (a wi\u0119c nie tylko gej\u00f3w i lesbijek, ale te\u017c innych os\u00f3b), umo\u017cliwienie im rejestracji zwi\u0105zk\u00f3w w celu ochrony interes\u00f3w osobistych i maj\u0105tkowych. Obecny stan prawny ma by\u0107 dla nich niekorzystny, zw\u0142aszcza dla par homoseksualnych, kt\u00f3rym odmawia si\u0119 prawa do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, co mo\u017cna traktowa\u0107 jako dyskryminacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zarzut dyskryminacji \u0142atwo jednak obali\u0107. Status ma\u0142\u017ce\u0144stwa gwarantuje konstytucja, a co wa\u017cniejsze, natura ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest zdecydowanie inna ni\u017c zwi\u0105zku os\u00f3b homoseksualnych i ta r\u00f3\u017cnica mo\u017ce uzasadnia\u0107 wiele uprawnie\u0144, kt\u00f3rych partnerzy nie maj\u0105. Zdaniem Antoniego Szyma\u0144skiego, socjologa, by\u0142ego senatora, skutkiem wdro\u017cenia projektu by\u0142oby zmarginalizowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, skoro para os\u00f3b odmiennej lub tej samej p\u0142ci mo\u017ce mie\u0107 podobne prawa i obowi\u0105zki. Status ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re jest podstaw\u0105 rodziny, zosta\u0142by rozmyty. Po c\u00f3\u017c wi\u0119c by\u0142aby jego konstytucyjna ochrona?<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Konsekwencj\u0105 takiej nowelizacji by\u0142oby nie tyle sformalizowanie konkubinatu, ile bardzo powa\u017cne zdeprecjonowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re jest elementem \u0142adu spo\u0142ecznego \u2013 wskazuje adwokat Jerzy Naumann.<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie zwyk\u0142y zabieg legislacyjny nie mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 tak daleko id\u0105cych skutk\u00f3w w zakresie element\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105cych \u0142ad spo\u0142eczny, poniewa\u017c nie powstaje on za pomoc\u0105 chwyt\u00f3w prawnych, a nadto nie jest wy\u0142\u0105cznie domen\u0105 prawa, lecz przede wszystkim socjologii oraz moralno\u015bci. Jednocze\u015bnie projekt jest de facto drog\u0105 do zalegalizowania ma\u0142\u017ce\u0144stw homoseksualnych, kt\u00f3re w inny spos\u00f3b nazywa. Z obu tych wzgl\u0119d\u00f3w projekt w spos\u00f3b oczywisty jest niezgodny z art. 18 konstytucji.<\/p>\n\n\n\n

Ryzykowna prostota<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Projekt wrzuca do jednego worka zar\u00f3wno zwi\u0105zki jedno\u2013 jak i dwup\u0142ciowe.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pozornie zwi\u0105zki partnerskie zawierane niezale\u017cnie od orientacji seksualnej to atrakcyjny postulat, mo\u017cna bowiem przekonywa\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 nie tylko gejom i lesbijkom. Ale to najs\u0142abszy punkt tej inicjatywy \u2013 uwa\u017ca dr Adam Bodnar z Uniwersytetu Warszawskiego, zreszt\u0105 zwolennik ustawy. \u2013 Mniejszo\u015bci seksualne nie po to zajmuj\u0105 si\u0119 tematem zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich, aby tworzy\u0107 alternatywn\u0105 form\u0119 prawa wobec ma\u0142\u017ce\u0144stwa os\u00f3b heteroseksualnych, ale aby pom\u00f3c samym sobie.<\/p>\n\n\n\n

Czy premier wie, czemu ma s\u0142u\u017cy\u0107 projekt, bo na pewno nie legalizacji zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich. W Polsce nie ma podziemia partnerskiego, nie ma wi\u0119c co legalizowa\u0107<\/p>\n\n\n\n

Niedawno w\u0119gierski TK uchyli\u0142 ustaw\u0119 o zwi\u0105zkach partnerskich, poniewa\u017c w\u0142a\u015bnie obejmowa\u0142a tak\u017ce osoby r\u00f3\u017cnej p\u0142ci, w efekcie zmiany legislacyjne ograniczono do os\u00f3b tej samej p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem adwokata Rafa\u0142a W\u0105worka, wiceprezesa Stowarzyszenia Centrum Praw Ojca i Dziecka, zalegalizowanie zwi\u0105zk\u00f3w os\u00f3b jednej p\u0142ci (gdy\u017c tak nale\u017cy odczytywa\u0107 zg\u0142oszony projekt) mo\u017ce dostarczy\u0107 s\u0105dom zaj\u0119cia z powodu znacznej liczby proces\u00f3w, z pewno\u015bci\u0105 trudniejszych ni\u017c rozstrzyganie obecnych spor\u00f3w o podzia\u0142 maj\u0105tku ma\u0142\u017conk\u00f3w. Trzeba bowiem wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 i to, \u017ce zwi\u0105zki os\u00f3b tej samej p\u0142ci charakteryzuj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 dynamik\u0105 relacji i napi\u0119\u0107, co przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119kszy procent rozpad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Mec. W\u0105worek do zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich nie jest nastawiony negatywnie. \u2013 Taki zwi\u0105zek mo\u017ce by\u0107 dobr\u0105 ofert\u0105 dla niekt\u00f3rych par hetero \u2013 przekonuje. Dlaczego? \u2013 \u0141atwe rozwi\u0105zywanie zwi\u0105zku (po sze\u015bciomiesi\u0119cznym \u201ewypowiedzeniu”, a za obop\u00f3ln\u0105 zgod\u0105 od r\u0119ki) mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 korzystniejsze ni\u017c rozw\u00f3d, kt\u00f3ry dzi\u015b cz\u0119sto oznacza koszmarny obowi\u0105zek badania przez s\u0105d \u201ewiny w rozk\u0142adzie po\u017cycia”, wci\u0105ga w konflikt dzieci, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Prostota jest pi\u0119kna, ale i niebezpieczna \u2013 ostrzega adwokat Andrzej Micha\u0142owski, by\u0142y wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej. \u2013 Projekt zak\u0142ada, \u017ce skutki zewn\u0119trzne (dziedziczenie, renty, prawo do grobu) b\u0119d\u0105 dost\u0119pne tylko dla trwa\u0142ych zwi\u0105zk\u00f3w, po up\u0142ywie roku od zawarcia umowy.<\/p>\n\n\n\n

Czy jednak nie nazbyt \u0142atwo b\u0119dzie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 zwi\u0105zek partnerski, np. przez zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa z inn\u0105 osob\u0105? Co si\u0119 stanie z dzie\u0107mi z takiego zwi\u0105zku? A co z partnerem, kt\u00f3ry popadnie w niedostatek po wypowiedzeniu zwi\u0105zku przez drugiego partnera? Zwi\u0105zek partnerski jest takim niby ma\u0142\u017ce\u0144stwem, ale jednak nie do ko\u0144ca. Projekt zamierza zmieni\u0107 wiele ustaw, ale nie ma w\u015br\u00f3d nich kodeksu rodzinnego.<\/p>\n\n\n\n

Partnerstwo po roku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Autorzy projektu przyznaj\u0105, \u017ce niekt\u00f3re polskie przepisy traktuj\u0105 osoby pozostaj\u0105ce we wsp\u00f3lnym po\u017cyciu jak ma\u0142\u017conk\u00f3w, np. art. 115 \u00a7 11 kodeksu karnego (podobnie procedura karna), kt\u00f3ry poj\u0119ciem \u201eosoby najbli\u017cszej” obejmuje osoby ze zwi\u0105zk\u00f3w nieformalnych, co oznacza, \u017ce mog\u0105 one jak ma\u0142\u017conek odm\u00f3wi\u0107 zezna\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Podobna definicja \u201eosoby bliskiej” jest w ustawie o prawach pacjenta, kt\u00f3ra nadto zalicza do niej osob\u0119 wskazan\u0105 przez pacjenta. Osoba, kt\u00f3ra pozostawa\u0142a faktycznie we wsp\u00f3lnym po\u017cyciu z najemc\u0105 (na podstawie art. 691 \u00a7 1 kodeksu cywilnego) wst\u0119puje w razie \u015bmierci najemcy w stosunek najmu. Wprawdzie podaje si\u0119 przyk\u0142ad (wytkni\u0119ty przez Strasburg) Piotra K., kt\u00f3remu s\u0105d odm\u00f3wi\u0142 prawa do mieszkania po partnerze, ale w Polsce od lat zapadaj\u0105 wyroki traktuj\u0105ce razem mieszkaj\u0105cych homoseksulist\u00f3w jako osoby bliskie.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug projektu sytuacji prawnych, gdy ma\u0142\u017conek i partner s\u0105 traktowani jednakowo, jest za ma\u0142o. Co proponuje si\u0119 doda\u0107? Po up\u0142ywie roku od rejestracji zwi\u0105zku partnerskiego (w USC) partnerzy byliby uprawnieni do wsp\u00f3lnego rozliczania si\u0119 z PIT (pami\u0119tajmy, jednak, ile trzeba zarabia\u0107, by na tym realnie skorzysta\u0107); do dziedziczenia po sobie jak ma\u0142\u017conkowie i zaliczenia do I grupy w podatku od spadk\u00f3w i darowizn (ale w tym przypadku nigdy nie by\u0142o przeszk\u00f3d, by przekaza\u0107 maj\u0105tek partnerowi w testamencie). A tak\u017ce do zabezpieczenia spo\u0142ecznego, renty po zmar\u0142ym partnerze, i prawa do urlopu w celu opieki nad chorym partnerem. Zarejestrowani partnerzy mieliby wreszcie prawo do dysponowania wk\u0142adem pieni\u0119\u017cnym na rachunku bankowym na wypadek \u015bmierci oraz prawem do pochowania zmar\u0142ego partnera (ale ustawa o cmentarzach ju\u017c teraz daje tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107).<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to pi\u0119knie. Dlaczego jednak dopiero po roku? Zdaniem wnioskodawc\u00f3w uniemo\u017cliwi to zawieranie um\u00f3w zwi\u0105zku partnerskiego dla pozoru lub w celu unikni\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w podatkowych.<\/p>\n\n\n\n

Legislacyjna bolszewia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Gdy chodzi o problemy prawne, jakie powstawa\u0142yby na tle spor\u00f3w mi\u0119dzy osobami opuszczaj\u0105cymi taki zwi\u0105zek, i roszcze\u0144 do takich os\u00f3b ze strony os\u00f3b trzecich, to wida\u0107, \u017ce tw\u00f3rcy projektu w og\u00f3le nie zdaj\u0105 sobie z nich sprawy \u2013 wytyka mec. Naumann. \u2013 Wida\u0107, \u017ce wodospad zmian legislacyjnych sprowadza si\u0119 do mechanicznego do\u0142\u0105czenia jeszcze jednej kategorii \u201epartner\u00f3w”. To dow\u00f3d nie tyle instrumentalizacji prawa, ile instrumentalizacji podstawowych element\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 \u0142ad spo\u0142eczny.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zaproponowana ustawa by\u0142aby rewolucyjna dla porz\u0105dku prawnego, dotyka bowiem najbardziej stabilnych segment\u00f3w prawa (rodzinnego i ma\u0142\u017ce\u0144skiego), dokonuje zmian w pi\u0119ciu kodeksach i 13 zwyk\u0142ych ustawach. Projektodawcy nie pofatygowali si\u0119 jednak, by zbada\u0107, do jak szerokiego grona adresat\u00f3w jest ona kierowana, jaka jest skala zjawiska, kt\u00f3re chce regulowa\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c o skutkach finansowych, tak\u017ce dla bud\u017cetu.<\/p>\n\n\n\n

W uzasadnieniu podano (dane ze spisu z 2002 r.), \u017ce w Polsce \u017cyje nieca\u0142e 200 tys. rodzin \u201epartnerskich”, z kt\u00f3rych po\u0142owa wychowuje dzieci. W tej liczbie s\u0105 zwi\u0105zki homoseksualne, cho\u0107 \u2013 jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u2013 w mniejszo\u015bci. Nie podano natomiast, ile jest w Polsce ma\u0142\u017ce\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

Poci\u0105gnijmy wi\u0119c ten w\u0105tek. Na koniec 2009 r. (dane GUS) by\u0142o w Polsce prawie 9 mln ma\u0142\u017ce\u0144stw i stan ten utrzymuje si\u0119 od 30 lat (w 1980 r. by\u0142o ich 8,75 mln). Zatem ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u2013 jako instytucja (cho\u0107 faktycznie znacznie zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 liczba rozwod\u00f3w) \u2013 nie najgorzej sobie radzi.<\/p>\n\n\n\n

Uzasadnione i akceptowalne spo\u0142ecznie oraz politycznie uprawnienia homoseksualist\u00f3w czy partner\u00f3w heteroseksualnych mo\u017cna zagwarantowa\u0107 niewielk\u0105 nowelizacj\u0105 kilku ustaw. Nie trzeba tworzy\u0107 alternatywnej \u2013 i konkurencyjnej wobec ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 formy zwi\u0105zku. Nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce gorsza moneta wypiera lepsz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konsekwencj\u0105 zmian by\u0142oby nie tyle sformalizowanie konkubinatu, ile powa\u017cne zdeprecjonowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re jest elementem \u0142adu spo\u0142ecznego \u2013 pisze publicysta prawny \u201eRzeczpospolitej\u201d Jaki sens ma podwa\u017canie statusu ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 a jest ich dzi\u015b w Polsce 9 milion\u00f3w \u2013 po to, by wzmocni\u0107 uprawnienia kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy nieformalnych zwi\u0105zk\u00f3w? Nie wiadomo zreszt\u0105, ile z nich w og\u00f3le chcia\u0142oby […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55,42,54],"tags":[46],"class_list":["post-7639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinie","category-prawo","category-publicystyka","tag-wywiad-w-rzeczpospolitej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7639"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7642,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7639\/revisions\/7642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/waworek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}